AB’de Ukrayna çatlağı büyüyor

Avrupa Birliği (AB) yetkilileri, ABD’de Donald Trump yönetiminin gelecekteki Ukrayna politikası konusundaki belirsizlik nedeniyle Ukrayna’ya askeri desteği artırmayı planlıyor. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından sunulan teklif, Ukrayna’ya verilen askeri yardımı iki katına çıkarmayı hedefliyor. 2024 yılında AB ve üye ülkeler toplamda yaklaşık 20 milyar euro askeri destek sağlamıştı.

Pazartesi günü Brüksel’de düzenlenen ve AB üyesi 27 ülkenin dışişleri bakanlarının katıldığı toplantıda teklifini sunan Kallas, planın "geniş siyasi destek" gördüğünü ancak detayların halen tartışıldığını ifade etti.

EN FAZLA DESTEĞİ DOĞU AVRUPA VERİYOR

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün verilerine göre, Estonya, Danimarka ve Litvanya, Ocak 2022 ile Aralık 2024 arasında Ukrayna’ya Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’larının (GSYH) yüzde 2’sinden fazlasını yardım olarak sağlayarak Avrupa’da en fazla destek veren ülkeler arasında yer aldı.

Buna karşılık, İtalya, Slovenya, İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi, Ukrayna’ya GSYH’lerinin %0,5’inden daha azını ayırarak en az katkı sağlayan ülkeler arasında bulunuyor. Rusya’ya yakın politika izlemekle suçlanan Macaristan ise listenin en sonunda yer alıyor.

"TRUMP-PUTİN GÖRÜŞMESİNİ BEKLİYORUZ"

Toplantı öncesinde konuşan İtalya ve İspanya dışişleri bakanları, teklif hakkında kesin bir tutum belirlemek için henüz erken olduğunu ifade etti.

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, teklifin kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiğini vurgulayarak, "Trump-Putin telefon görüşmesini bekliyoruz. Ateşkes yönünde bir ilerleme olup olmayacağını görmek istiyoruz" dedi. Ayrıca, İtalya’nın kendi savunma harcamalarını artırmak için ek kaynak bulması gerektiğini de dile getirdi.

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise "Tartışmaların nasıl ilerleyeceğini göreceğiz, ancak şu an için kesinleşmiş bir karar yok" diyerek sürecin devam ettiğini belirtti. Albares, İspanya’nın bu yıl Ukrayna’ya 1 milyar euro askeri yardım sağlamayı taahhüt ettiğini ve Madrid’in "Ukrayna’nın desteğe güvenebileceğini göstermek için Kallas’tan bir teklif beklemediğini" ifade etti.

MACARİSTAN’DAN SERT TEPKİ

Ukrayna’ya destek vermeyen ülkelerden biri olan Macaristan’ın Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, X hesabından yaptığı açıklamada teklife sert tepki göstererek, "Bu sürecin içine çekilmeyeceğiz, Macar vergi mükelleflerinin parasının Ukrayna’ya silah göndermek için kullanılmasına izin vermeyeceğiz" dedi.

Ancak Reuters’a konuşan Avrupalı diplomatlara göre, yardımlar gönüllülük esasına dayanacağı için Slovakya ve Macaristan’ın teklifi engellemesi mümkün görünmüyor.