ABD Yüksek Mahkemesi Halkbank’ın dokunulmazlık talebini ikinci kez reddetti

ABD Yüksek Mahkemesi, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank’ın İran’a yönelik yaptırımları delmekle suçlandığı davada bankanın dokunulmazlık talebini ikinci kez reddetti. Bu kararla birlikte Halkbank hakkında dolandırıcılık, kara para aklama ve komplo suçlamalarını içeren dava süreci devam edecek.

Manhattan’daki federal savcılık tarafından 2019’da açılan dava, Yüksek Mahkeme’nin kararı sonrası yeniden görülecek. Mahkeme, alt mahkemenin Halkbank hakkındaki cezai soruşturmanın devamına dair kararını onaylayarak bankanın itirazını geri çevirdi.

ABD’li savcılar, Halkbank’ı İran’ın Amerikan yaptırımlarını delmesine yardımcı olmakla suçluyor. İddialara göre banka, İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki aracı şirketler üzerinden yaklaşık 20 milyar dolarlık fonu gizlice transfer etti. Ayrıca, petrol gelirlerinin altın ve nakde dönüştürülerek İran lehine kullanıldığı ve sahte gıda ticareti belgeleri düzenlendiği öne sürülüyor.

Halkbank, Türkiye’nin kamuya ait bir kuruluşu olduğu gerekçesiyle "yabancı devlet dokunulmazlığı" talebinde bulunmuştu. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi 2023 yılında bu savunmayı reddetmiş, ardından davayı alt mahkemeye geri göndermişti. Manhattan’daki İkinci Temyiz Mahkemesi de bankanın "ortak hukuk" kapsamında dokunulmaz olmadığını kararlaştırmıştı.

Yüksek Mahkeme’nin son kararıyla bu değerlendirme kesinleşti. ABD Adalet Bakanlığı da daha önce "ortak hukuk ilkelerinin, yabancı devlet bankalarını cezai kovuşturmadan korumadığı" yönünde görüş bildirmişti.

Kararın ardından Halkbank hisseleri Borsa İstanbul’da sert düşüş yaşadı. Gün içinde 29,74 seviyesini gören hisseler, mahkeme kararının açıklanmasının ardından yüzde 12,77 değer kaybederek 25,94 seviyesine kadar geriledi.

Bu dava, yalnızca ABD-Türkiye ilişkileri açısından değil, aynı zamanda devlet kurumlarının uluslararası hukuk kapsamındaki dokunulmazlık sınırlarını da yakından ilgilendiren önemli bir emsal niteliği taşıyor.