ABD Verileri Piyasaları Sarsıyor: Altın, Dolar ve Petrolde Büyük Dalgalanma

Geçtiğimiz hafta finans piyasaları, Fed'in faiz kararı ve Başkanı Powell'ın temkinli açıklamalarıyla başlarken, eski ABD Başkanı Trump'ın tarife kararnamesi ve jeopolitik gerilimler risk algısını artırdı.

Geçtiğimiz hafta finans piyasaları, ABD Merkez Bankası (Fed) faiz kararı, Fed Başkanı Jerome Powell'ın "temkinli" açıklamaları, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı tarife kararnamesi ve makroekonomik verilerin etkisiyle oldukça hareketli bir seyir izledi. Jeopolitik gerilimler de piyasalardaki risk algısını artırdı.

FED VE MAKROEKONOMIK VERILER

Çarşamba günü Fed, faizleri yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tutma kararı aldı. Fed Başkanı Powell'ın, tarifelerin bazı ürün fiyatlarına daha belirgin yansımaya başladığını belirtmesi, Eylül ayında olası bir faiz indirimi beklentisini zayıflattı. Fed'in gelecekteki faiz indirimleri konusunda net bir sinyal vermemesi piyasalarda "şahin" bir algı yaratarak doların değer kazanmasına neden oldu. Ayrıca, Temmuz ayında beklentilerin üzerinde gelen ADP özel sektör istihdam verisi, Amerikan ekonomisinin dirençli seyrini gösterdi ve Fed'in sıkı para politikasını sürdürebileceği beklentisini destekledi.

Ancak Cuma günü açıklanan tarım dışı istihdam verileri, piyasaların yönünü değiştirdi. Temmuz ayında tarım dışı istihdamın sadece 73 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin altında kalması ve önceki aylara ait verilerdeki sert aşağı yönlü revizyonlar (Mayıs ayının 144 binden 19 bine, Haziran ayının ise 147 binden 14 bine düşürülmesi, toplamda 258 bin kişilik bir revizyon), istihdam piyasasındaki yavaşlamanın belirginleştiğini gösterdi. Bu durum, ABD'de resesyon riskine yönelik endişeleri artırarak Fed'in Eylül ayından itibaren yıl sonuna kadar en az iki faiz indirimi yapacağı beklentilerini güçlendirdi.

TICARET SAVAŞLARI VE TRUMP'IN ETKISI

Perşembe günü Donald Trump, bazı ülkelere yönelik gümrük vergilerinde artış öngören bir kararname imzaladı. Beyaz Saray, kararın ABD'nin ticaret açığını azaltma amacı taşıdığını belirtti ve kararnamede ülkelere yüzde 10 ila yüzde 41 arasında değişen oranlarda tarife uygulanacağı ifade edildi.

Öte yandan, Çin ile ABD arasında Stockholm'de yeniden başlayan ticaret görüşmeleri ve ek tarifelere 90 günlük ara uzlaşmasının korunma çabaları, ticaret savaşının tırmanmayabileceği yönünde umut verdi. Ancak bu gelişmeler, istihdam verisine kadar olan süreçte dolar endeksini ve piyasalardaki risk algısını yükselterek emtia fiyatlamaları üzerinde etkili oldu.

Trump'ın bakır ürünlerine yönelik yüzde 50 gümrük vergisi kararı da piyasalarda yankı uyandırdı. Ancak bu kararın beklentilerin aksine cevher, konsantre ve katot gibi temel girdileri vergiden muaf tutması, COMEX'te ABD bakır fiyatlarının bir günde yüzde 17'den fazla düşmesine ve son haftalarda Londra küresel endeksine karşı oluşan fiyat priminin ortadan kalkmasına neden oldu. Analistler, Trump'ın bu "U dönüşü"nü, yüksek gümrük maliyetlerinin ABD ekonomisi tarafından kaldırılamayacağı endişesinin bir yansıması olarak değerlendirdi.

JEOPOLITIK GERILIMLER VE NÜKLEER SAVAŞ ENDIŞESI

Jeopolitik tarafta ise ABD ile Rusya arasında olası bir nükleer savaş riski, mevcut risklerin en başına yerleşti. Trump ile eski Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev'in karşılıklı açıklamaları, nükleer savaş endişelerini artırdı. Trump, Medvedev'in açıklamalarına yanıt olarak nükleer silahlar konusunda tamamen hazır olduklarını ve iki nükleer denizaltının uygun bölgelere konuşlandırılması talimatı verdiğini duyurdu.

PIYASA HAREKETLERI

Tüm bu gelişmelerin ardından, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 15 baz puanlık azalışla haftayı yüzde 4,22 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 1,5 artışla 99,1'e yükseldi.

Değerli Metaller

Değerli metaller, Fed Başkanı Powell'ın söylemleri ve makroekonomik verilerle hafta içinde değer kayıpları yaşadı. Ancak Cuma günü açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin altında kalmasıyla altın haftayı yükselişle tamamlarken, gümüş de kayıplarının bir kısmını telafi etti. Haftalık bazda altın yüzde 1 değer kazanırken, paladyum yüzde 0,8, gümüş yüzde 3 ve platin yüzde 6,2 değer kaybetti.

Baz Metaller

Baz metallerde hafta negatif bir seyir izlerken, Trump'ın tarife adımları fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Tezgah üstü piyasada libre bazında bakır yüzde 23,4, çinko yüzde 3,5, alüminyum yüzde 2,4, kurşun yüzde 2,2 ve nikel yüzde 1,6 değer kaybetti.

Enerji Piyasaları

Petrol fiyatlarında, ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşması talebe dair belirsizlikleri azaltırken, Trump'ın Rusya'ya Ukrayna'daki savaşı bitirmesi için verdiği süreyi kısalttığını açıklaması fiyatları pozitif etkiledi. Trump'ın Rusya'ya savaşın bitirilmesi için verdiği süreyi 10-12 güne indirdiğini açıklaması ve Medvedev ile yaşanan karşılıklı açıklamalar, küresel arz endişelerini artırdı. ABD ile AB arasında varılan ticaret anlaşması, AB ürünlerinin büyük kısmına yüzde 15 ithalat vergisi getirmesine rağmen, küresel ticaretin üçte birini etkileyebilecek olası bir ticaret savaşını önleyerek yakıt talebine dair karamsar beklentileri azalttı.

Ancak beklentilerin altında kalan tarım dışı istihdam verisinin ardından, dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan ABD'de talebin zayıflayabileceği endişesiyle, Brent petrolün varil fiyatı Cuma günü ortalama yüzde 3,47 düşerek 69,08 dolardan kapandı.

Doğal gaz piyasasında ise ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşması kapsamında Avrupa Birliği, ABD'den stratejik enerji alımlarını artırma taahhüdünde bulundu. Analistler, anlaşmanın uzun vadede ABD'den gelecek yüksek hacimli LNG arzı nedeniyle küresel gaz fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceğini ve piyasanın arz fazlasıyla karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 0,9 değer kaybetti.

Tarım Emtiası

Tarım emtia cephesinde, hafta arz-talep dengesi yakından izlenirken, tarım dışı istihdam verisinin yarattığı küresel ekonomik tedirginlik de fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Rusya'nın 2025-2026 dönemi buğday ihracat tahmini 43,3 milyon tona yükseltilirken, üretim tahmini de 83,6 milyon tona çıktı. Bu durum küresel arzı artırarak buğday fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Mısır fiyatlarında ise Brezilya'da Safrinha hasadının geçen senenin gerisinde kalması Asya ihracatı açısından arz riski oluştururken, ABD'de artan etanol üretimi mısır talebini destekledi.

Analistler, ekonomik yavaşlama sinyali olarak değerlendirilen istihdam verilerinin yatırımcıları riskli varlıklardan uzaklaştırdığını ve tarımsal emtia piyasasında vadeli kontratlarda satış baskısı yaratabileceğini belirtti.

Bu gelişmelerle, Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 2,9, soya fasulyesinde yüzde 3,2, buğdayda yüzde 4 değer kaybederken, mısırda yüzde 2,9 yükseldi. Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 3,8, şekerde yüzde 0,6 ve pamukta yüzde 2,7 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 9,7 azalışla tamamladı.