ABD Uçakları İzlanda'dan Kalkarak Rus Denizaltısını Takip Etti

1949'dan bu yana askeri gücü bulunmayan tek NATO üyesi olan İzlanda, yakın zamanda Keflavik Havaalanı'nda ABD'ye ait P-8A Poseidon deniz devriye uçaklarının bir operasyonuna destek verdi. Bu uçaklar, Norveç Denizi'nde, USS Gerald R. Ford uçak gemisine yaklaşan bir Rus denizaltısını bulmak ve takip etmek için havalandı.

ÇOK ULUSLU ARAMA OPERASYONU

Bu operasyon, yalnızca ABD'nin değil, NATO ittifakının kolektif savunma çabalarının bir parçasıydı. İngiltere ve Norveç de kendi denizaltı savunma uçaklarıyla bu arama faaliyetine katıldı. İngiliz uçakları İskoçya'daki RAF Lossiemouth üssünden, Norveç uçakları ise kendi Arktik üslerinden kalktı. Uluslararası basında yer alan haberlere göre, operasyonun yoğunluğu dikkat çekiciydi; birkaç gün içinde onlarca uçak 27'den fazla bulgu uçuşu gerçekleştirdi.

PASIFIST KIMLIKTEN STRATEJIK ORTAKLIĞA DÖNÜŞÜM

Ordusu olmamasına rağmen İzlanda'nın bu tür askeri operasyonlara ev sahipliği yapması, ülkenin NATO içindeki benzersiz jeopolitik konumunu ortaya koyuyor. Grönland ile Birleşik Krallık arasında yer alan ve "GIUK Boşluğu" olarak bilinen stratejik geçiş noktasındaki Keflavik üssü, Rus denizaltılarının Atlantik Okyanusu'na geçişini izlemek için hayati bir öneme sahip. Soğuk Savaş döneminde de bu amaçla kullanılan üs, Rusya'nın askeri faaliyetlerinin artmasıyla yeniden önem kazandı.

İzlanda, kendi savunma gücünü oluşturmak yerine, bu stratejik geçiş yolunun kontrolüne izin vererek kolektif güvenliğe katkıda bulunuyor. Bu tür operasyonlara ev sahipliği yapmak, İzlanda'nın barışçıl duruşuyla çelişmek yerine, bir ittifak üyesi olarak üstlendiği sorumluluğun bir parçası olarak görülüyor ve Rusya'ya NATO'nun bölgedeki denizaltı faaliyetlerini yakından izlediğine dair net bir mesaj veriyor.

ABD DENIZ VARLIĞI ARTIYOR

Bu hava operasyonu, İzlanda'daki artan ABD askeri varlığının ilk sinyali değildi. Temmuz ayında, İzlanda tarihinde ilk kez bir Los Angeles sınıfı nükleer ABD saldırı denizaltısı (SSN) Reykjavik kıyısında demirledi. Bu olay, Atlantik'teki askeri varlığın yalnızca havada değil, denizde de arttığının en somut kanıtlarından biri oldu. Söz konusu operasyon ve denizaltı ziyareti gibi adımlar, İzlanda'nın Soğuk Savaş sonrası yeniden kritik bir askeri üs haline geldiğini ve Kuzey Atlantik'teki stratejik dengede oynadığı rolün büyüdüğünü gösteriyor.

İZLANDA'NIN YENI GÜVENLIK VE SAVUNMA POLITIKASI

İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir, Haziran ayında Brüksel'de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede, ülkenin yeni güvenlik politikalarına uygun olarak savunma harcamalarını artıracağını belirtti. Frostadóttir, "Keflavík Hava Üssü'ndeki tesislerimizi, limanlarımızı ve genel ev sahibi ülke desteğini güçlendirmek istiyoruz" şeklinde konuştu.

Son dönemdeki bu askeri hareketlilik, ülkenin gündemine pasifist politikasını ne kadar sürdürebileceği tartışmasını taşıdı. Bir yanda ülkenin silahsız geçmişini savunarak bu kimliği korumak isteyenler varken, diğer yanda bölgesel gelişmelere ayak uydurmak ve NATO'nun bir parçası olarak askeri gereklilikleri yerine getirmek gerektiğini düşünenler bulunuyor. İzlanda'nın kendine özgü yapısının, yaşanan küresel çalkantılardan ne kadar uzak kalabileceği merak konusu olmaya devam ediyor.