ABD ordusunda 9 milyar dolarlık fiyasko: Constellation fırkateyn programı çöktü

ABD ordusunun milyarlarca dolarlık savunma projelerinde yaşanan zincirleme başarısızlıklara bir yenisi daha eklendi. F-35 savaş uçakları ve iptal edilen tank projelerinin ardından bu kez de ABD Donanması’nın 9 milyar dolar harcadığı “Constellation” sınıfı fırkateyn programı çöktü. Projenin iptali Kongre’de büyük tepki yaratırken, Pentagon son iki yılda üçüncü kez soruşturma tehdidiyle karşı karşıy

ABD Donanması, toplamda 20 adet üretmeyi planladığı Constellation sınıfı fırkateyn programını 25 Kasım’da resmen iptal etti. Fransız-İtalyan ortak tasarımı temel alınarak geliştirilen proje, Amerikan mühendislerinin kapsamlı değişiklikleriyle kısa sürede içinden çıkılmaz bir hale geldi. Başlangıçta Avrupa muadilleriyle yüzde 85 uyum hedeflenirken, yapılan müdahaleler sonrası bu oran yüzde 15’e kadar düştü. Donanmanın, nihai tasarım tamamlanmadan üretime başlaması ise maliyetleri katladı ve projeyi sürdürülemez hale getirdi.

KARA VE HAVA PROJELERİNDE DE AYNI TABLO

Pentagon’un sorunları denizle sınırlı değil. F-35 savaş uçaklarında yıllardır çözülemeyen yazılım ve teknik arızalar devam ederken, kara kuvvetlerine yönelik XM1202 ve M10 Booker tank projeleri de milyarlarca dolarlık kayıpla iptal edildi. Hafif ve taşınabilir olması hedeflenen XM1202, artan ağırlığı nedeniyle hava indirme kabiliyetini kaybetti. 18 milyar dolar harcanan proje, sahadaki ihtiyaçlara yanıt veremedi. M10 Booker ise başlangıçta piyade destek tankı olarak planlanmasına rağmen, değişen taleplerle 42 tona ulaştı ve askeri lojistik sistemleri zorlayan bir platforma dönüştü.

KONGRE PENTAGON’U HESAP VERMEYE ZORLUYOR

ABD Kongresi Silahlı Hizmetler Komitesi, art arda yaşanan bu başarısızlıkların ardından Pentagon’un bütçe yönetimini mercek altına aldı. Savunma medyası Defense One’a göre Kongre, Savunma Bakanlığı’na her 120 günde bir detaylı rapor sunma zorunluluğu getirdi. Komiteler, iptal edilen projelerin sorumlularının kimler olduğunu ve milyarlarca dolarlık kayıpların neden yıllarca gizlendiğini sorguluyor.

“TEKNOLOJİK ÜSTÜNLÜK” SORGULANIYOR

Son olarak Lockheed Martin’in F-35 sonrası gündeme getirdiği SR-72 hipersonik savaş uçağı projesi de Kongre’den onay alamadı. Maliyetinin F-35’i aşacağı belirtilen proje, Pentagon’un geçmiş hataları tekrarlama riski nedeniyle rafa kaldırıldı. Yaşananlar, ABD’nin savunma sanayiinde dillendirdiği “teknolojik üstünlük” söylemini ciddi biçimde tartışmaya açtı.

"ABD ordusunda 9 milyar dolarlık fiyasko: Constellation fırkateyn programı çöktü" haberi, 15 Aralık 2025 tarihinde yazılmıştır. 15 Aralık 2025 tarihinde de güncellenmiştir.