ABD-İran mutabakatının detayları paylaşıldı: İşte 14 kritik madde!

ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslarda önemli bir aşamaya gelindiği öne sürülürken, taraflar arasında üzerinde uzlaşı sağlandığı belirtilen mutabakatın ayrıntıları da netleşmeye başladı. ABD'li üst düzey bir yetkili tarafından paylaşılan bilgilere göre, anlaşma taslağı toplam 14 maddeden oluşuyor.

Mutabakat, bölgede kalıcı ateşkesin sağlanmasından nükleer programın denetlenmesine, ekonomik yaptırımların kaldırılmasından Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden normalleşmesine kadar birçok kritik başlığı kapsıyor.

ATEŞKES VE 60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ

Taslağa göre taraflar, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonları kalıcı olarak sona erdirmeyi ve birbirlerine karşı güç kullanmamayı taahhüt edecek.

Anlaşmanın bir diğer önemli maddesi ise nihai uzlaşı için belirlenen 60 günlük müzakere takvimi oldu. Taraflar bu süre içerisinde kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflerken, gerekli görülmesi halinde sürenin karşılıklı mutabakatla uzatılabileceği belirtildi.

Mutabakatta ayrıca ABD ve İran'ın birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstereceği vurgulandı.

NÜKLEER PROGRAM VE YAPTIRIMLAR MASADA

Mutabakatın en kritik başlıklarından biri İran'ın nükleer faaliyetleri oldu.

Taslağa göre İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini ve edinmeyeceğini yeniden teyit edecek. Zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının tasfiye süreci ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) gözetiminde yürütülecek.

Nihai anlaşma imzalanana kadar İran mevcut nükleer faaliyet seviyesini koruyacak. ABD ise bu süreçte yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgeye ek askeri güç sevk etmeyecek.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE EKONOMİK DESTEK PLANI

Mutabakat kapsamında İran'ın, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişlerinin güvenli şekilde yeniden sağlanması için gerekli düzenlemeleri hayata geçirmesi öngörülüyor.

ABD'nin ise İran'ın yeniden yapılanma ve ekonomik kalkınma sürecine destek vermek amacıyla en az 300 milyar dolarlık bir planın hazırlanmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Bunun yanında İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına ilişkin bankacılık, sigortacılık ve taşımacılık işlemlerinde çeşitli muafiyetlerin gündeme gelmesi bekleniyor.

DONDURULMUŞ VARLIKLAR SERBEST BIRAKILACAK

Anlaşma taslağında dikkat çeken maddelerden biri de İran'a ait dondurulmuş fonlar oldu.

Buna göre, İran'ın yurt dışında bulunan ve çeşitli yaptırımlar nedeniyle kullanılamayan fonları ile varlıklarının yeniden erişime açılması için gerekli lisans ve izin süreçleri başlatılacak.

Ayrıca Birleşmiş Milletler, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve ABD kaynaklı yaptırımların kaldırılması da nihai anlaşmanın önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.

ORTAK DENETİM MEKANİZMASI KURULACAK

Tarafların mutabakat hükümlerinin uygulanmasını takip etmek amacıyla ortak bir yürütme ve denetim mekanizması oluşturması planlanıyor.