7.4 Felaketi Sonrası Ne Yapıldı? İşte Boşa Geçen 26 Yılın Acı Bilançosu

İstanbul, dün akşam saatlerinde en büyüğü 6.2 olan art arda depremlerle sarsıldı. Vatandaşlar korku içinde kendilerini sokaklara atarken, çoğu insan geceyi açık alanlarda, bulabildiği birkaç afet toplanma noktasında geçirdi. Bu tablo, hafızaları 17 Ağustos 1999'a götürdü. O günden bu yana neredeyse çeyrek asır geçti, ancak uzmanların "büyük İstanbul depremi" uyarılarına rağmen, kentin ne kadar hazır olduğu halen büyük bir soru işareti.

TOPLANMA ALANLARI AVM OLDU

Deprem sonrası hayatta kalmanın en önemli adımlarından biri olan toplanma alanları, yıllar içinde birer birer imara açıldı. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) raporlarına göre, 42 binden fazla kişinin sığabileceği büyüklükteki alanların yerini bugün toplam 95 adet büyük AVM aldı. Şişli, Bakırköy, Ümraniye ve Ataşehir gibi ilçelerde AVM yoğunluğu dikkat çekerken, bu alanların deprem anında nasıl kullanılacağı büyük bir muamma.

ATATÜRK HAVALİMANI KAPATILDI, PİSTLERİ KIRILDI

İstanbul Havalimanı’nın açılmasıyla birlikte boş kalan Atatürk Havalimanı, olası bir depremde stratejik öneme sahip olabilecek bir alanken adeta devre dışı bırakıldı. Pistleri kırıldı, tenis kortları yapıldı, bazı bölümleri hastane olarak kullanılmaya başlansa da, kamuya açık toplanma alanı haline getirilmedi. Açıklanan "Millet Bahçesi" projesi ise hâlâ hayata geçirilmiş değil.

ASKERİ ALANLAR YEŞİL VADİ OLACAKTI, BETONA GÖMÜLDÜ

Kent merkezinden taşınan askeri alanlar, büyük yeşil rezervler olarak değerlendirilebilirdi. Ancak bu alanların büyük bölümü ya konut ya da lüks rezidans projelerine dönüştürüldü. Beşiktaş, Şişli ve Üsküdar gibi merkez ilçelerde bu değişim daha net hissedildi.

GÖÇ ENGELLENECEĞİNE TEŞVİK EDİLDİ

Deprem riski yüksek bir mega kent olan İstanbul’da göçün durdurulması gerektiği bilim insanlarının ortak uyarısıydı. Ancak bunun yerine, İstanbul’a büyük ölçekli finans ve ticaret yatırımları çekildi. Ataşehir’deki Finans Merkezi projesi, kamu personelinin İstanbul’a taşınmasına yol açtı. Böylece kent nüfusu daha da arttı.

KURUMLAR "DEPREM" GEREKÇESİYLE BOŞALTILDI, AMA GERİ DÖNÜLMEDİ

Deprem riski gerekçe gösterilerek birçok kamu binası boşaltıldı ancak çoğuna ya geri dönülmedi ya da atıl durumda bırakıldı. TRT Harbiye Binası bunun en dikkat çekici örneklerinden biri. Aynı şekilde bazı hastaneler de tahliye edildi ancak yerine yenisi yapılmadı.

OKULLAR, HASTANELER, KAMU BİNALARI BİLİMSEL İNCELENMEDİ

Deprem güvenliği açısından kritik olan kamu binalarında ise sistematik bir tarama yapılmadığı belirtiliyor. Sivil toplum örgütleri, yıllardır bu eksikliği dile getiriyor ancak kalıcı çözüm üretilemediği gibi, "göstermelik tadilatlarla" sorunların üzeri örtülmeye çalışılıyor.