36 İlde zirai don felaketi: Meyve bahçeleri kurudu, ekonomik etkiler derinleşiyor

Türkiye genelinde 10-14 Nisan tarihleri arasında yaşanan zirai don, tarım sektörünü adeta felç etti. Şubat ve mart aylarında yer yer etkili olan soğuk hava bu kez kar yağışıyla birleşerek İç Anadolu, Marmara, Trakya, Ege, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde 36 ilde ciddi hasara yol açtı. Başta kayısı, kiraz, ceviz, elma, armut, şeftali ve üzüm olmak üzere pek çok meyvede dallar kurudu, rekolte kaybı ise ciddi boyutlara ulaştı. Don nedeniyle hem iç piyasa hem de ihracat olumsuz etkilenecek.

Uzmanlar, bu yıl meyve üretiminde ciddi düşüş yaşanacağını, bunun da tüketiciye zam olarak yansıyacağını vurguluyor. Aynı zamanda gıda ihracatının azalması ve ithalatın artması bekleniyor. Türkiye’nin dünya çapında ihracat yaptığı kiraz, elma, şeftali ve kayısı gibi ürünlerde ciddi kayıplar öngörülüyor. Meyve suyu ve konsantre gibi işlenmiş ürünlerin üretiminde de düşüş kaçınılmaz.

FINDIK FİYATI UÇTU, TMO STOKLARI HIZLA TÜKENDİ

Zirai donun en çok etkilediği bölgelerden Karadeniz’de fındık üretimi büyük zarar gördü. Fındık brokeri Osman Çakmak, rekolte kaybının yüzde 60’lara ulaştığını, ağaç dallarının kuruduğunu ve bu etkinin iki yıla yayılabileceğini söyledi. Don sonrası fındık fiyatı 140 TL’den 170 TL’ye yükseldi. TMO’nun elindeki 2022 mahsulü 70 bin ton fındık kısa sürede tükendi. TMO'nun stok stratejisi bu süreçte önemli bir rol oynadı.

Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar ise özellikle elma ve sert çekirdekli meyvelerde yüzde 80'e varan hasar olduğunu belirtti. Buğday ve arpada da zarar tespit edilirken, rakamsal verilerin birkaç gün içinde netleşmesi bekleniyor.

MALATYA İÇİN AFET BÖLGESİ TALEBİ

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, yaşanan don afetinin ardından Cumhurbaşkanlığı ve ilgili bakanlıklara başvurarak Malatya’nın "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilmesini talep ettiklerini açıkladı. Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan da kayısı üretiminin tamamen meyve bağlama döneminde bu afetten etkilendiğini ifade etti.

TARIMSAL İŞ GÜCÜNDE DE KAYIP VAR

Konya Kiraz Üreticileri Birliği Başkanı Suat Ordu ise Türkiye kiraz üretiminin yüzde 60’ının gerçekleştirildiği Akşehir bölgesinde birçok bahçenin kullanılamaz hale geldiğini ve donun sadece ürün değil, iş gücü kaybına da neden olduğunu söyledi.

TZOB: ÜRETİCİLERİN YANINDAYIZ

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, zirai donun etkili olduğu illerde sahada hasar tespit çalışmalarına başladıklarını duyurdu. Bayraktar, üreticilerin desteklenmesinin gıda güvencesi açısından büyük önem taşıdığını belirterek, "Zararın boyutunu yerinde göreceğiz. Tüm çiftçilerimize geçmiş olsun" dedi.