3 bin yıllık Zerzevan Kalesi restore ediliyor! UNESCO yolunda kritik adım

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan, Roma İmparatorluğu döneminde askeri yerleşim olarak kullanılan ve dünyanın bilinen son Mithras tapınağına ev sahipliği yapan 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi’nde kapsamlı restorasyon çalışmaları başladı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan tarihi kale, her yıl yüz binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.

KALEDE TARİHE IŞIK TUTAN KAZILAR

124 metre yükseklikteki kayalık bir tepede konumlanan Zerzevan Kalesi’nde 2014 yılından bu yana süren kazılarda; 21 metre yüksekliğinde gözetleme kulesi, 1200 metre uzunluğunda surlar, kilise, yönetim binası, konutlar, 400 kişilik yer altı sığınağı, 63 su sarnıcı ve Mithras tapınağı gibi pek çok yapı gün yüzüne çıkarıldı. Özellikle Mithras tapınağı, kaleyi dünyada benzersiz kılan en önemli buluntulardan biri oldu.

GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASI AMAÇLANIYOR

Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında kalede başlatılan restorasyonun büyük önem taşıdığını belirterek, "Kalede 70 kişilik ekip çalışıyor. Restorasyon hem yapıların korunarak gelecek kuşaklara aktarılması hem de ziyaretçiler için görsel sunum açısından kritik öneme sahip" dedi. Çalışmalar kapsamında güney kule ve kilisede capping, güçlendirme ve enjeksiyon uygulamaları yapılıyor.

UNESCO LİSTESİ İÇİN GERİ SAYIM

Her yıl ortalama 400 bin kişinin ziyaret ettiği kalenin, bu yıl sonunda 500 bin, gelecek yıl ise restorasyon sonrası 1 milyon ziyaretçiyi aşması bekleniyor. Prof. Dr. Coşkun, Zerzevan Kalesi’nin 2026 yılında UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi’ne girmesini hedeflediklerini ifade etti.

STRATEJİK KONUMU VE TARİHİ

Amida ile Dara arasında stratejik noktada bulunan Zerzevan Kalesi, Romalılar ve Sasaniler arasındaki mücadelelere sahne oldu. MS 3. yüzyılda inşa edilen askeri yerleşim, 639 yılına kadar kesintisiz kullanıldı. Kale, hem bölgenin tarihi belleği hem de Türkiye turizmi açısından önemini koruyor.