28 Ekim ne günü? Anlamı ve önemi nedir?

28 Ekim, hem dünya hem de Türkiye tarihi açısından kritik dönüm noktalarına sahne olmuş bir gündür. Bu tarih, yalnızca milli bayramlar değil, birçok önemli keşif, kuruluş ve siyasi olayın yaşandığı özel bir gün olarak öne çıkmaktadır.

28 Ekim'in Tarihsel Önemi:

• Yeni Dünya Keşifleri ve Kuruluşlar: Kaşif Kristof Kolomb'un 1492'de Küba'yı keşfetmesi ve İspanya adına bu topraklara el koyması bu tarihte gerçekleşti. Yeni Dünya'nın ilk üniversitesi olan Universidad Santo Tomás de Aquino, 1538'de kuruldu. 1636'da ise ABD'nin ilk üniversitesi olan Harvard'ın kuruluşu da yine 28 Ekim'e denk gelmektedir.

• Osmanlı ve Dünya Savaşları: Osmanlı İmparatorluğu, 1516'da Sadrazam Hadım Sinan Paşa yönetiminde Memluk ordusunu Gazze civarında yenilgiye uğrattı. I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, 1918'de Osmanlı ile Britanya İmparatorluğu arasındaki Suriye-Filistin Cephesi, Britanya zaferiyle kesin olarak sonuçlandı. II. Dünya Savaşı sırasında ise 1940'ta İtalya, Arnavutluk üzerinden Yunanistan'ı işgal etme girişiminde bulundu.

• Türkiye Cumhuriyeti'nin İlanının Eşiği (1923): 28 Ekim 1923, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan önceki en kritik anlardan biridir. Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde verdiği akşam yemeğinde, tarihî, "Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz" sözünü söyledi.

• Cumhuriyet Dönemi Önemli Olayları:

  • 1927: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayımı gerçekleştirildi.

  • 1937: Başbakan İsmet İnönü, Ankara'da paraşüt kulesinin açılışını yaptı.

  • 1938: Ankara Radyosu hizmet vermeye başladı.

• Uluslararası Politik ve Sosyal Olaylar:

  • 1886: Fransızların hediyesi olan ünlü Özgürlük Heykeli, New York'a dikildi.

  • 1918: Çekoslovakya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.

  • 1962: Küba Füze Krizi, Sovyetler Birliği lideri Nikita Kruşçev'in Küba'daki füze üslerini kaldıracaklarını açıklamasıyla çözüme kavuştu.

  • 1995: Bakü'de yaşanan ve 300 kişinin ölümüne neden olan dünyanın en ölümcül metro kazası gerçekleşti.

Bu önemli gün, aynı zamanda Nobel Ödülleri'nden büyük felaketlere, modern müzik gruplarının kuruluşundan (Metallica, 1981) kritik diplomatik ziyaretlere (Esenboğa Havalimanı'nın 1998'de 13 cumhurbaşkanını ağırlaması) kadar geniş bir yelpazede birçok olaya ev sahipliği yapmıştır. En son 2020'de İstanbul'da M7 metro hattının ilk etabının hizmete açılması da bu tarihte yaşanmıştır.