23 Milyon Yıllık Gergedan! Kanada’da Arktik Buzların Altından Çıkan Şaşırtıcı Keşif

Kanada’nın Arktik Bölgesi’nde yapılan kazılarda bilim insanlarını heyecanlandıran yeni bir bulgu ortaya çıktı. Yaklaşık 23 milyon yıl önce yaşadığı belirlenen bir gergedan türüne ait fosil, olağanüstü derecede iyi korunmuş haliyle paleontoloji dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Devon Adası’ndaki Haughton Krateri yakınlarında bulunan bu fosile, bölgeye atıfla Epiaceratherium itjilik adı verildi. Tür adındaki "itjilik", yerel İnuit dilinde "donmuş" anlamına geliyor.

ARKTİK, BİR ZAMANLAR ILIMAN ORMANLARLA KAPLIYDI

Bugün buzullarla çevrili olan bu bölge, erken Miyosen döneminde (yaklaşık 23–16 milyon yıl önce) ılıman ormanlara ev sahipliği yapıyordu. O dönemde Kuzey Amerika’nın kuzeyinde, filler, gergedanlar ve atların ataları gibi çok sayıda memeli türü yaşamaktaydı.
Araştırmanın başyazarı Dr. Danielle Fraser, keşfin önemini şu sözlerle vurguladı:

"Bugün yalnızca Afrika ve Asya’da beş gergedan türü yaşıyor. Oysa geçmişte Avrupa ve Kuzey Amerika’da 50’den fazla tür vardı. Bu Arktik fosili, gergedanların evrimsel hikâyesine yepyeni bir sayfa ekliyor."

NEREDEYSE EKSİKSİZ BİR FOSİL

Yaklaşık 1,7 metre yüksekliğinde, modern Hint gergedanına benzer büyüklükteki hayvanın boynuzu yoktu. Diş minesindeki aşınmalar, bireyin genç erişkin ya da orta yaşta öldüğüne işaret ediyor.
Fosilin ilk parçaları 1986 yılında bulunmuş, sonraki kazılarda eklenen kemiklerle birlikte yaklaşık yüzde 75 oranında eksiksiz bir iskelet elde edilmişti.
Araştırmacı Marisa Gilbert, fosilin korunma durumunu şöyle anlattı:

"Kemikler üç boyutlu yapısını tamamen korumuş. Minerallerle yalnızca kısmen yer değiştirmişler. Böylesine sağlam bir fosil, Arktik koşullarında neredeyse mucize."

GÖÇ YOLLARINA IŞIK TUTUYOR

Bu keşif, yalnızca yeni bir türün tanımlanmasıyla sınırlı kalmadı. Aynı zamanda, geç Miyosen’de Avrupa’dan Kuzey Amerika’ya gerçekleşen memeli göçlerinin izlerini de aydınlattı.
Ekip, Epiaceratherium itjilik’in soy ağacını inceleyerek, türün o dönem su altında kalmamış olan Kuzey Atlantik kara köprüsünü kullanarak batıya göç ettiğini ortaya koydu.
Daha önce bu kara bağlantısının 56 milyon yıl önce tamamen ortadan kalktığı düşünülüyordu. Ancak yeni bulgu, bu göçlerin Miyosen dönemine kadar devam ettiğini gösteriyor.

ARKTİK’İN GİZLİ TARİHİ

Dr. Fraser, sonuçların yalnızca bir tür keşfi olmadığını, aynı zamanda kutup bölgelerinin memeli evriminde oynadığı rolü yeniden tanımladığını belirtti:

"Bu fosil, Kuzey Atlantik’in sanılandan çok daha geç dönemde hayvan göçlerine açık olduğunu kanıtlıyor. Arktik hâlâ keşfedilmeyi bekleyen dev bir doğal arşiv."

BİLİM DÜNYASINDA HEYECAN YARATTI

Araştırma, Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlandı.
Bilim insanları, Epiaceratherium itjilik’in hem jeolojik zaman çizelgesine hem de memelilerin küresel dağılım tarihine yeni bir bakış kazandırdığını söylüyor.