168,5 Milyarlık kayıp: KİT’lerde rekor zarar meclis gündemini sarstı

Türkiye’nin köklü kamu kurumları 2024’te tarihlerinin en ağır mali tablosuyla karşı karşıya kaldı. Sayıştay tarafından hazırlanan denetim raporlarına göre, aralarında TCDD, BOTAŞ, PTT, TMO, TÜRKŞEKER ve TÜRKSAT’ın da bulunduğu toplam 34 KİT, bir yıl içinde 168 milyar 554 milyon TL zarar etti. Ortaya çıkan tablo, kamu yönetimi ve kaynak kullanımı konusunda yeni bir tartışma başlattı.

CHP Çorum Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu üyesi Mehmet Tahtasız, raporları “kötü yönetimin ve liyakatsizliğin resmi belgesi” olarak nitelendirirken, özellikle rekabet baskısı olmayan tekel kuruluşların bu denli zarar etmesini kabul edilemez buldu.

ZİRVEDE BOTAŞ VE TCDD VAR

Zarar sıralamasının başını, Türkiye’nin enerji ve ulaşım alanındaki dev kurumları çekti. 44,9 milyar TL zarar açıklayan BOTAŞ birinci sıraya yerleşirken, 36,5 milyar TL kayıpla TCDD ikinci oldu. Bu iki kurumu TCDD Taşımacılık A.Ş., EÜAŞ, Toprak Mahsulleri Ofisi ve TÜRKŞEKER izledi. Yalnızca bu altı kurumun toplam zararı 146 milyar TL’ye yaklaşarak genel tablonun büyük bölümünü oluşturdu.

“168 MİLYAR TL İLE TÜRKİYE’NİN KADERİ DEĞİŞİRDİ”

Tahtasız, kamu kaynaklarının bu ölçekte erimesinin toplumsal maliyetine dikkat çekerek, söz konusu meblağla neler yapılabileceğini sıraladı. Yaklaşık 3 bin tam donanımlı okul, 200’ü aşkın modern devlet hastanesi, 300 bin sosyal konut ya da yüzlerce kilometrelik metro ve raylı sistem hattı inşa edilebileceğini vurgulayan Tahtasız, çiftçiye yıllarca mazot ve gübre desteği sağlanabileceğini de hatırlattı.

“ZARAR BAHANE, HEDEF ÖZELLEŞTİRME”

CHP’li vekile göre sorun KİT’lerin yapısında değil, yönetim anlayışında yatıyor. Tahtasız, bazı kamu kurumlarının bilinçli şekilde zarar ettirildiğini, ardından bu zararların özelleştirme için gerekçe olarak kullanıldığını ileri sürerek, “Liyakatsiz atamalar, yandaş ihaleler ve denetimsizlik bu tablonun temel sebebidir. Bu düzen değişmeden kamu kaynakları heba edilmeye devam eder” dedi.